Co Buntsma in de Dordtse Schaakhistorie

 

-      Co Buntsma op 79-jarige leeftijd overleden

-      Co Buntsma 60 jaar geleden eerste jeugdkampioen Dordrecht

-      Co Buntsma al met 15 jaar in de Dordtse Kampioenschappen

-      1956: toernooi bij het 10-jarig bestaan van de Bedrijfsschaakcompetitie

-      J.A. Buntsma eerste jeugdkampioen van Dordrecht

-      Krantenartikel uit 1951

-      Rectificatie door Jaap Staal

 

 

 

 

Co Buntsma in memoriam

 

21 maart 1934 – 13 januari 2014

 

 

De duif kijkt bij Co Buntsma in zijn kamer.

(januari 2013)

 

Onze goede schaakvriend Co Buntsma is niet meer.

Na bijna 2˝ jaar verblijf in Verpleeghuis De Sterrenlanden ging zijn gezondheidstoestand de laatste dagen snel achteruit en maandagavond is hij te midden van zijn familie overleden.

 

De Schaakgroep De Klockelaer is hem veel dank verschuldigd. Gedurende achttien jaar heeft hij aan onze groep leiding gegeven als organisator en wedstrijdleider. Soms werd de groep heel klein, maar hij zette door, en dank zij hem hebben we nu weer een vitale schaaksociëteit.

 

 

Een karakteristiek beeld: Co Buntsma bezig

met de indeling van de schaakcompetitie.

 

 

De bijzondere ontspannen en vriendschappelijke sfeer die er tijdens schaken op de donderdagochtenden heerst, is voor een goed deel aan Co te danken. Hij leidde de groep met onzichtbare hand en zorgde er op een plezierige manier voor dat iedereen zich welkom voelde. Hij was daarbij een nauwgezet wedstrijdleider die alle noodzakelijke gegevens – zoals toernooitabellen en de wekelijkse partijen - in een bescheiden multomap zorgvuldig voorbereidde en bijhield. De enkele keer dat het nodig was een beslissing te nemen die voor een der spelers ongunstig uitviel, was hij heel gedecideerd.

 

Eind 2010 bij zijn aftreden – op zijn verzoek - als wedstrijdleider schreven we:

“Hij vormde een stabiele factor in de continuďteit van de schaakgroep” en daarmee was niets te veel gezegd.

 

 

Schaken kon hij als de beste!

 

Co Buntsma was op jonge leeftijd al een geducht schaker; op zijn 17de won hij het Jeugdkampioenschap van Dordrecht. Toen hij het schaken op latere leeftijd weer oppakte is hij ook verschillende keren kampioen van het Klockelaerschaak geworden.

 

Konden Co en ik het op de club al goed met elkaar vinden, na zijn ernstige hersenbeschadiging en gedurende zijn verblijf in de verpleeghuizen is dat gegroeid naar vriendschap. Aanvankelijk konden wij nog goede gesprekken voeren maar langzamerhand ging dat teloor; dan hadden we contact met een blik en pakten we elkaars handen.

 

Co had altijd een sterk ontwikkeld gevoel voor humor. Tijdens zijn ziekte was humor een vermogen dat heel lang bleef werken. Tot enkele weken voor zijn overlijden kon hij nog iemand van het personeel of mij voor de gek houden.

 

De groep heeft met Co Buntsma de man verloren die drager, motor en organisator was van het Klockelaerschaak.

 

Wij wensen zijn vrouw Tine en heel zijn familie veel sterkte bij het verlies van haar man, hun vader en hun (over)grootvader.

 

Tom van Bokhoven

16 januari 2014

 

Meer over Co Buntsma in de rubriek Bijzondere Schakers

 

Hieronder een afschrift van de rouwkaart.

 

 

 

 

 

Co Buntsma al met 15 jaar in de Dordtse Kampioenschappen

 

27.09.11

Co Buntsma deed in 1949 mee aan de Dordtse Schaakkampioen-schappen. Hij behoorde tot de “voornaamste prijswinnaars.”

 

Dat is te lezen in HET SCHAAKNIEUWS, Orgaan voor alle bij de

Rotterd. Schaakbond aangesloten Veren, 1ste jaargang nr 2 van October 1949.

Op pagina 4 staat een stukje over Kampioenswedstrijden Dordrecht; we geven hier de fotokopieën.

In klasse 3A is “J.A. Buntema”, een schrijffout want hier wordt echt onze J.A. (Co) Buntsma bedoeld, gedeeld 2de tot 4de geworden met een score van 5 punten. Het zal hier wel over negen ronden zijn gegaan.

Co moet toen 15 jaar geweest zijn; twee jaar later werd hij jeugdkampioen van Dordrecht (zie het artikel verder op deze pagina).

 

 

In de uitslagen staan nog meer namen van ook thans nog tot de verbeelding sprekende Dordtse schakers.

De heer A.A. (Adri) van de Willigen, nog steeds actief schaker bij Schaak-vereniging Dordrecht, werd in de Hoofdklasse 2e na Pank Hoogendoorn.

tvb

 

 

Schaker Co Buntsma zestig jaar geleden eerste jeugdkampioen van Dordrecht

 

26.09.11

Hij heeft het schaken in de Klockelaer mee op de kaart gezet door zijn jarenlange inzet: Co Buntsma (77). Zijn enthousiasme bleef en had nog steeds die warme uitstraling als toen hij zestig jaar geleden de eerste jeugdkampioen van Dordrecht werd. Dat was in 1951 (!).

 

Co Buntsma schaakt al 60 jaar met plezier. (foto Ben van Bloppoel)

 

Co heeft zijn taken overgedragen aan Tom van Bokhoven en Gert Zwartjes.  Hij maakt qua gezondheid een zeer moeilijke tijd door.

Daarom is het juist goed om deze inleiding te schrijven richting alle documentatie die er over Co Buntsma op deze site te vinden is:

 

Een bijzondere schaker: Co Buntsma

Alle afleveringen over het schaken in de Klockelaer

 

 

 

 

03.08.08

 

1956:

 

Toernooi bij het 10-jarig bestaan van de bedrijfsschaakcompetitie in Dordrecht

 

 

 

foto Co Buntsma (2007)

 

De wedstrijdleider van het wekelijkse schaak in de Klockelaer is geďnteresseerd in geschiedenis, de Dordtse geschiedenis in het bijzonder. Hij houdt van zijn boeken waarin die historie is opgetekend. In het bijzonder ligt hem het boek aan het hart dat gesigneerd is door de verzetsstrijdster Dicke en dat Dordrecht in de Tweede Wereldoorlog beschrijft.

 

 

Co Buntsma verdiende als lid van het winnend 5-tal

deze mooie asbak met inscriptie die ook na 53 jaar

nog aanwezig is in huize Buntsma

 

Kort na die oorlog kwam ook het Dordtse schaakleven weer op gang en in 1946 ging het Bedrijfsschaak van start onder de vlag van de Federatie van Personeelsverenigingen

In 1949 deed Buntsma al eens, als jeugdig schaker onder de hoede van zijn vader, mee in het team van de P.T.T.

In 1956 bij het 10-jarig bestaan van deze competitie had het bedrijfsschaak een feestelijk tintje.

Onder de deelnemende vijftallen zien we o.a. de volgende ‘bedrijven’:

Aviolanda, Rijkswaterstaat, Holland, Fokker, de Belastingdienst enz.

 

Ook Co Buntsma deed weer mee en wel in het vijftal van de P.T.T. Toen dit team als winnaar uit de bus kwam kregen de vijf spelers als aandenken een asbak met inscriptie.

 

 

Juist vanmorgen vond ik op een rommelmarkt een paar schaakboekjes die zoals uit een stempel blijkt ooit hebben toebehoord aan de Sport-, Reis- en OntspanningsVereniging “P.T.T.” DORDRECHT

 

 

O.a. in bovenstaand fundamenteel leerboek van Euwe (1947) trof ik het stempel aan. Wellicht herkent Buntsma een boek waaruit hij destijds zijn schaakwijsheid haalde.

 

 

J.A. BUNTSMA

Eerste jeugdkampioen van Dordrecht

 

De prijsuitreiking in 1951

aan de winnaar Co Buntsma (17 jaar)

 

Op het gebied van jeugdschaken was de stad Dordrecht vroeger – landelijke gezien – vooruitstrevend. Leo Jansen, J.Verkerk en Van der Putten vormden rond 1950 de eerste jeugdschaakcommissie. Dat was, zo verzekerde Leo Jansen meermalen, landelijk, echt een unicum. Het eerste jeugdkampioenschap van Nederland, gewonnen door F.Roessel (m.z. Wim Geus. Zie rectificatie *), werd ook in 1951 gehouden.

 

Speciale aandacht voor de jeugd, naast het bestaande clubschaak, was toen de aanpak, die werkte. J.W. Sjoerdsma, die kampioen 1953 van Bergen op Zoom, werd al snel een centrale figuur. Nu is het jeugdschaak meestal een onderdeel van het clubschaak.

 

    

De fraaie medaille die J.A.  Buntsma met zijn jeugdkampioenschap won.

 

Jeugdkampioen

De eerste jeugdkampioen van Dordrecht is J.A. Buntsma. Hij was zeventien jaar, toen hij rond 1950 werd gehuldigd door Van der Putten, die ook voor schaken in PTT-kringen zorgde.

Groesbeek en Kamphuis werden twee en drie. De huldiging was in zaal Americain. P.A. Hoogendoorn gaf de eresimultaan aan de jeugd. Dat was een traditie, die Hoogendoorn tientallen jaren heeft volgehouden.

 

 

Het officiële diploma uitgereikt

door de Jeugdschaakcommissie

 

Americain

Americain moet toen de speelzaal zijn geweest van de Dordrechtse Schaakclub (DSC), die in 1951 met ODI schaakclub Dordrecht vormde.

Allerlei namen uit die tijd, kom je niet meer tegen bij het clubschaak. Dat is markant te noemen. Een verklaring was wel dat de jeugdschakers meestal buiten Dordrecht gingen studeren en dan  voor de schaaksport in de eigen stad verloren gingen. Die verklaring klopt historisch wel, maar er was ook een verloop.

Buntsma speelde tot 1960 clubschaak en daarna niet meer. Het schaken heeft wel zijn interesse gehouden.

 

Klockelaer

Hij is als wedstrijdleider nu de grote stimulator van het donderdagschaak in dienstencentrum de Klockelaer aan de Tak van Poortvlietstraat in de wijk CrabbehofBuntsma is daar al vijftien jaar bij betrokken: ,,Elke donderdag kan er worden geschaakt vanaf half tien. Eén donderdag per jaar, in de zomer, is de Klockelaer dicht en dan spelen we niet”.

Vroeger deden achttien schakers mee aan de competitie. Jeugdkampioen 1951 Buntsma zwaait nu de scepter over tien spelers.

 

September

Hij hoopt dat eind augustus, begin september de nieuwe competitie met meer en nieuwe spelers kan worden gespeeld, die zich aangetrokken voelen door de speciale schaaksfeer in de Klockelaer.

www.tomsschaakboeken.nl blijft de competitie in elk geval volgen. De meest gemakkelijke kennismaking is gewoon op een donderdagmorgen de schaak-sfeer komen proeven. De ingang is aan de zijde van de Colijnstraat en wie recht door loopt, links van de lift, staat direct in de speelzaal.

 

*) Rectificatie

 

Volgens de gegevens van Rotterdammer Jaap Staal was de Dordtse jeugdschaakcommissie niet de alleroudste. Zijn opmerkingen laten we graag voor de volledigheid volgen op de herinneringen, zoals Leo Jansen die altijd met trots doorgaf!

 

1. In Amsterdam bestond eind jaren '40 de Amsterdamse School Schaakbond. Omdat, gezien de leeftijd van de betrokkenen vrijwel ieder jaar een nieuw bestuur moest aantreden, dat in het begin van toeten noch blazen wist, werd contact gezocht met de Amsterdamse Schaak Bond. Dat resulteerde in 1949 in het tot stand komen van een jeugdcommissie, waarin de heer Gunter en nog iemand wiens naam ik vergeten ben, zaten. Amsterdam was dus eerder.

2. Het eerste jeugdkampioenschap van Nederland werd inderdaad in 1951 verspeeld, in het oude Lommerrijk in Rotterdam. Het werd na beslissings-wedstrijden gewonnen door Wim Geus, de jeugdkampioen van de Noord-Hollandse Schaakbond.

In 1952 werd Dick van Geet Nederlands jeugdkampioen. Frits Roessel werd kampioen in 1956.

 

We zijn Jaap Staal zeer erkentelijk voor zijn kritische opmerkingen. Dit past helemaal in Steinitz’ motto ”Chess is a scientific game and its literature ought to be placed on the basis of the strictest truthfulness, which is the foundation of all scientific research.”

Citaat ex www.chessarch.com

 

www.tomsschaakboeken.nl