Ir. Henk J. van Donk nog steeds KNSB-topper

 

- In memoriam H.J. van Donk 1920-2008

- Wie speelde de meeste wedstrijden in de KNSB-competitie?

- Partij H.J. van Donk J.H. Donner 1951

- Artikel: H.J. van Donk

 

op deze site meer schaak- en ander nieuws: www.tomsschaakboeken.nl

 

 

Wie speelde de meeste wedstrijden in de KNSB-competitie?

 

Wie speelde de meeste wedstrijden in de KNSB-competitie? De vraag is door historici nog niet definitief beantwoord, maar de kans is groot dat Dordrecht-speler Henk J. van Donk zeer hoog op de lijst gaat komen!  Een onderzoek loopt nog.

 

Van Donk speelde zijn eerste wedstrijden in KNSB-verband ergens rond 1941 voor DD in Den Haag en vanaf 1955 voor Dordrecht. Na 47 jaar Dordrecht 1 en 14 jaar DD, dus rond de zestig jaar (!) KNSB-ervaring, was het voor Van Donk om gezond-heidsredenen niet meer mogelijk om actief te blijven.

 

En seizoen speelde Van Donk maar in de RSB-competitie, toen de club in 1978 was gedegradeerd. Met toen namen op het wedstrijdformulier van de senioren Van Donk, Jansen, Hoogendoorn en Wertheim, de jonge garde Hofman, van 't Hof, Naaktgeboren, Van Antwerpen en Pluymert (P) en cracks zoals Kemper en Abee werd weer direct de weg naar boven ingeslagen en zelfs in n ruk gepromoveerd naar de eerste klasse KNSB.

Zelfs de gesponsorde club de Variant uit Breda werd geklopt en dat was een sensatie.... Mogelijk is dit n van de belangrijkste teamprestaties van Dordrecht 1 ooit. Wie vergelijkbare resultaten weet van Dordrecht of andere clubs van toen of nu, mag het zeggen ....

 

Van Donk was meermalen deelnemer aan het NK, speelde interlands, was twaalf keer kampioen van de stad, actief als KNSB-bestuurder, vice-voorzitter van de Dordtse sportraad en nog veel meer (zie ook RSB ABC).

 

De topschaker van toen, woont al enkele jaren in verpleeghuis Crabbehof aan de Groen van Prinstererweg. Zijn situatie maakt het niet mogelijk om buiten de deur schaak-actief te zijn. Zo rest voor de buitenwacht alleen nog de herinneringen aan de Dordtse KNSB-schaker met een enorme staat van dienst. Hij kan nog steeds post ontvangen.

 

 Hans Berrevoets

 

 

 

H.J. Van Donk J.H. Donner B07
DD intern/kampioensgroep, 1951
Losbl/tvb/Fr8

 

Partij LIVE

Partij in PGN

 

Van Donk beleefde bij Discendo Discumus zijn gouden schaaktijd.
Hij kan er nog enthousiast over vertellen. Ook eind jaren 40 en begin 50 speelden daar heel wat sterke schakers. En van hen was de jonge Donner. Naar verluid is Donner in de interne wedstrijden nooit boven Van Donk geindigd.

Onderstaand een partij van Donk tegen Donner gespeeld op 24 maart 1951, in de competitie 1950/51 toen Van Donk opnieuw kampioen van DD werd. Elf dagen eerder had Van Donk in de kampioensgroep zijn partij met zwart ook al van Donner gewonnen. Donner en Wijnants deelden de 2de en 3de plaats.

Van Donk was eerder al kampioen in het seizoen 1948/49 en deelde het kampioenschap in 1953/54 met mr. A. H. Roose. Donner zelf werd n keer de DD kampioen, in het tussenliggende jaar 1949/50. Werd Donner kampioen omdat Van Donk niet meedeed?

 

Enkele gegevens ontleend aan 150 JAAR DD.

Losbl. staat voor Losbladige Schaakberichten, een uitgave van Het Schaakcentrum, Bergen op Zoom verschenen in de jaren 1950 1975.

 

1. e4 d6

2. f4
We hebben het hier over 1951 toen er nog geen ruime ervaring met de gebruikelijke Pirc was opgedaan. Van Donk kiest zoals hij altijd gedaan heeft, zijn eigen weg in de opening.

 

2. ... c5

3. Pf3 Pf6

4. Pc3 Lg4

Losbl: De consequentie van deze zet is dat wit (of zwart? tvb) het loperpaar aan de tegenstander overlaat, maar daar tegenover zijn invloed in het centrum vergroot, twee factoren die moeilijk tegen elkaar zijn af te wegen.

5. Le2 Pc6
6. h3 Lxf3
7. Lxf3 e6

Losbl.: 7. ... Pd4
Om de tegenstander het loperpaar weer afhandig te maken; ligt strategisch niet in de lijn van handelen en vindt bovendien een tactische weerlegging in 8.e5! met verovering van b7.

8. 0-0 Le7
9. Pe2 d5

Diagram 1


stelling na 9. d5

Losbl.: ? Een positionele misgreep van grote draagwijdte, die misschien het best wordt gekarakteriseerd door Donners eigen woorden: "Zwart speelt Frans, maar hij had Siciliaans moeten spelen." Dat wil dus zeggen dat Zwart rustig zijn ontwikkeling had moeten voortzetten met 9. ... 0-0 en 10. ... Tac8 om pas op het ogenblik dat wit tot d2-d4 overgaat, met d6-d5 (e5, Pe4) te reageren. De gevolgen van de tekstzet blijken weldra.

 

10. e5!

Diagram 2

 
Stelling na 10. e5
 

10. ... Pd7

Losbl.: Het is enigszins pijnlijk voor zwart dat hij nu niet 10. ... Pe4 kan spelen wegens 11. d3 met verovering van een stuk.

tvb: 11. ... f5?! 12. g3!

 

12. dxe4 dxe4 13. Lh5+ g6 14. Pg3

(14. Pc3 gxh5 15. Dxh5+ Kd7! 16. Pxe4! om veld c3 vrij te maken voor de pion.

16. ... Kc7 17. Pd6 Wit staat wat beter.)

 

14. ... Lh4 15. Kh2 Lxg3+ 16. Kxg3 gxh5 17. Dxh5+ Ook hier lijkt wit meer kansen te hebben.

 

11. c3

Losbl.: Ter voorbereiding van 12. d4 waarmee de keten wordt voltooid.

 

11. ... b5

De zet 11. ... d4 die door de Losbl. wordt aanbevolen, wordt door Fritz evenals de tekstzet afgekeurd.

 

12. d4

De didactische tekst van de Losbladige luidt: De karakteristieke formatie van de meeste varianten van de Franse partij, die in het algemeen beide partijen kansen verschaft, maar die hier een tweetal voor wit gunstige verschilpunten inhoudt:

a) wit heeft het loperpaar,

b) wit staat reeds gereed tot de bij deze formatie passende aanval f4-f5.

 

12. ... Pb6

13. Dd3 Dd7

14. g4

Losbl.: de laatste voorbereiding voor f4-f5.

14. f5 Volgens Fritz kan deze zet nu al.

14. ... exf5 (14. ... cxd4 15. cxd4 Pb4 16. Db3 Moeizaam.)

15. g4 fxg4 16. Lxg4 Db7 17. Dg3

 

14. ... Tc8

Losbl.: Zwart kan van zijn kant ook de ketentheorie toepassen door met 14. ... c4 en 15. ... b4 voort te zetten, maar er bestaat een groot verschil in effect tussen de zwarte aanval, die hoogstens tot verzwakking van een der witte pionnen kan leiden, en de witte, die de zwarte koning als direct doelwit stelt.

 

15. f5

Diagram 3

 
Stelling na 15. f5
 

Losbl.: ! De ideale opmars, die zwart voor moeilijke problemen plaatst. Deze immers moet niet alleen te allen tijde rekening houden met f5xe6, welke ruil de f-lijn opent, maar ook met f5-f6 met aanval op Le7 en verontrusting van zwarts koningsvleugel.

 

15. ... exf5?

Losbl.: Om twee redenen een fout. Ten eerste omdat deze ruil de aanvals-kracht van de witte voorhoede (e6-f5) vergroot (e6 valt weg tegen g4) en ten tweede, omdat zwart verzuimt zijn tegenkans langs de c-lijn waar te nemen:

 

15. ... cxd4! 16. cxd4 Pb4 17. Dd1 .

Weliswaar levert deze actie geen directe resultaten op, maar wits aandacht was ten minste gebonden, zodat deze zich niet ongestoord aan de eigen aanval had kunnen wijden.

 

16. gxf5 cxd4

17. e6!

Diagram 4

 
Stelling na 17. e6!
 

Losbl. ! Een fraaie doorbraak o.a. mogelijk geworden door de onderling ongunstige stand van Dd7 en Tc8.

 

17. ... Dc7

De Losbl. rept niet van 17. ... fxe6, wat de materialist Fr8 voor beter houdt.

18. fxe6 Dxe6 19. Lg4 Dg6 20. Dxg6+ hxg6

21. Lxc8 Pxc8 22. Pxd4 Pxd4 23. cxd4

met min of meer gelijke kansen (volgens Fr8).

 

18. Lh5 0-0

Losbl.: Droeve noodzaak.

Fr8: 18. ... dxc3 19. Lf4 Dd8 20. Pxc3 0-0 21. Lxf7+ Kh8 22. Dxb5

 

19. exf7+

Diagram 5

 
Stelling na 19. exf7+
 

Ligt erg voor de hand, maar 19. Lf4 is nog sterker.

19. ... Dd8 20. Lxf7+ Kh8 21. Pxd4 Pxd4 22. cxd4

 

19. ... Kh8

20. Pf4

Losbl.: Niet alleen om met Pe6 de kwaliteit in te pikken, maar eerder nog om dit sterke paard aan de mat-aanval te laten meewerken (men ziet, hoe ongunstig de zwarte dame op c7 staat).

 

20. ... Pe5

21. De2 d3

21...Pxf7! 22.Pe6 Dg3+

 

22. Dg2 Pbc4

22. ... Pxf7 23.Pe6 De5

Een typische computermanier om de partij voort te zetten. Objectief zal het wel waar zijn dat dit de beste zet is, maar wie geeft er nu op klaarlichte dag in deze stelling een kwaliteit weg om het tij te keren? De partijzet maakt het schaak op b6 mogelijk en daardoor een mogelijke toegang van de D richting koningsvleugel.

 

23. Pe6 Db6+

24. Kh1 Lf6

Diagram 6

 
Stelling na 24.  Lf6
 

24. ... g6 Biedt nog even tegenstand.

25. fxg6 hxg6 26. Pxf8 Txf8 27. b3 d2 28. Lxd2 Pxd2

29. Dxd2 gxh5 30. Tf5.

Van Donk maakt het nu op een ludieke manier uit.

 

25. Lg5! Pe3

26. Lxf6!

Losbl.: Een verrassend slot: mat op g7 is ondekbaar.

Zwart geeft op.

 

1-0

 

tvb