JAMES MASON

1849-1905

Topschaker en schaakauteur

Bronnen:

The Oxford Companion to Chess David Hooper en Kenneth Whyld 1987

Wikipedia James Mason

The Principles of Chess James Mason Dover 1960

The Grand International Centennial Chess Congress, ook wel The Fourth American Chess Congress genoemd, Philadelphia 1876 Edition Olms1985

Das II. Internationale Schachturnier WIEN 1882 Edition Olms, enz., enz.

 

aug/sept. 2017

James Mason ((19 November 1849 – 12 januari 1905), geboren in Ierland, werd al jong wees. Wat zijn doopnaam was in niet bekend. Rond z’n twaalfde emigreerde hij als James Mason met familie naar Amerika. Z’n eerste job, hoe kan het anders, was schoenpoetser. In een café maakte hij kennis met het schaken. Intussen kreeg hij een baan bij de New York Herald.

Als een van de allersterkste schakers in de VS won hij het 4de American Chess Congress.

In 1878 vestigde hij zich in Engeland, ook om zo aan de grote Europese toernooien te kunnen meedoen.

Hij behaalde fraaie successen, maar dat hadden er meer kunnen zijn als hij  niet regelmatig in een “hilarious condition” had gespeeld. Zijn beste resultaat boekte hij in het grote en heel sterk bezette Internationale Schaaktoernooi in Wenen in 1882. Achter de winnaars Steinitz en Winawer eindigde hij als derde.

 

Een schitterende combinatie

Masons bekendste partij is waarschijnlijk zijn heel originele overwinning op de Poolse handelaar die in Wenen met Steinitz de 1ste en 2de prijs deelde, Winawer. Winawer besteedde meer tijd aan zijn broodwinning dan aan schaken en zijn prachtige resultaat in Wenen was dan ook een grote verrassing. James Mason speelde bijzonder geďnspireerd en de partij mag er dan ook zijn. De combinaties erin hebben altijd diepe indruk op mij gemaakt.

 

 

 



James Mason – Szymon Winawer                               C50
Wenen 1882 Vienna (27), 13.06.1882
Toernooiboek (Van Wijgerden)/Komodo 10 64-bit/tvb

LIVE

PGN

 

 1. e4      e5
 2. Pf3     Pc6
 3. Lc4     Lc5
 4. d3      d6
 5. Le3     Lb6

 6. Pbd2     h6
 7. Pf1      Pf6
 8. h3       Pe7
 9. Pg3      c6
10. Lb3      Lxe3

Diagram 1


Stelling na 10. ... Lxe3

 

"Het is de vraag of dit wel verstandig is. De open f-lijn komt wit nog ten goede." Aldus vrij naar het toernooiboek. Komodo kan hier goed mee leven.

11. fxe3    Db6

12. Dd2     a5

13. c3      a4

14. Ld1      Le6

15. 0-0      Dc7

Komodo: 15. ... 0-0 16. a3

(16.Ph4 Kh7 17.Phf5 (vW))

16. ... Pg6

Zwart probeert zo een solide stelling op te bouwen.

16. Ph4     b5

 

Diagram 2

Stelling na 16. ... b5

 

(vW:) Spoedig zullen alle zwarte pionnen zwak zijn.

17. Lc2     c5

18. Pgf5    Lxf5

19. Pxf5    Pxf5

20. Txf5     Pd7

21. Taf1

Diagram 3


Stelling na 21. Taf1

21. ...     f6

 

Ik zou liever gerokeerd hebben. 21. ... 0-0.

22. Ld1     a3?

 

Nu geeft zwart zelfs de mogelijkheid tot rokeren op.

23. Lh5+    Ke7

24. ...     Thf8

Diagram 3

Stelling na 24. ... Thf8

25. T5f3+/- Pb6

26. Tg3

De g-lijn zal in deze partij nog een grote rol spelen.

26. ...     Kd8

 

Diagram 4

Stelling na 26. ... Kd8

27. Lg4

 

27. d4! +/- Nu! Niet alleen op de vleugel maar ook in het centrum neemt wit het initiatief.

27. ...     De7

28. Le2     Kc7

29. d4       c4

30. Tb1      g5  

Diagram 5

Stelling na 30. ... g5

 

Zwart tracht een "muur" te bouwen. vW.: Dit vereenvoudigt voor wit de vorming van open lijnen.

31. bxc4    bxc4

32. Tb4      De6

Hier moet iets beters te vinden zijn.

33. d5

 

Diagram 6

Stelling na 33. d5

 

Nog sterker is 33. Dc1 exd4!

33. ... De7? 34. Tf3! exd4 35. exd4 f5

(35. ... Dxe4 Zou een fout zijn wegens de open lijnen die wits stukken krijgen.

 36.Te3 Dc6 37. Te7+ Kd8 38. Lf3 d5 39. Th7+-)

36. Lxc4 g4 37. hxg4 fxg4 38. Txf8 Txf8 39. Dxh6+-

34. cxd4 Dxe4

(34. ... Tfb8 35. Db1)

35. Lf3+/-

33. ...     Dc8

34. Lxc4

vW: De eerste pion is binnen. Zwart moet werken aan een blokkade op de zwarte velden.

34. ...     Pa4

35. Lb5

35. Dc1 of 35. Dd1 Pxc3?? 36. Dc1 Pe2+ 37. Lxe2+

35. ...     Pc5

 

Zwart probeert uit alle macht de gaten te dichten.

36. De2     f5?

 

Diagram 7

Stelling na 36. ... f5

 

Een ernstige fout. Wit krijgt toegang tot de koningsvleugel.

37. exf5?

 

Veel sterker is 37. Dh5 fxe4 38. Lc6 Tb8 39. Dxh6+-

37. ...     e4

 

Diagram
37. ... Dxf5!

38. Lc6

 

38. Dh5! Txf5 39. Dxh6 Dg8 40. Lc4 (40.h4 Dh8!)
40. ... Td8 41. Tb5 Dreigt 42. Txc5+ dxc5 43. Dc6+ Kb8 44. Ta5 enz.

38. ...     Tb8

39. Dh5

Diagram 8

Stelling na 39. Dh5

Nog net op tijd is de dame naar h5 gekomen.

39. ...     Tf6?

 

Maakt de volgende combinatie mogelijk.

40. Txg5!!  hxg5?

 

39...Txf5 is veel sterker. 40.Dxh6 Dh8 41.Dxh8 Txh8 42.Tb5+/-
Zwart staat al verloren maar nu krijgt Mason de kans tot een bijzonder fraaie slotcombinatie.

41. Dh7+    Pd7

 

Diagram 9

Stelling na 41. ... Pd7

 

41. ... Kd8 42. Dh8+ Kc7 43. Dxf6 Df8 44. Dg6

en het duurt niet lang meer of de f-pion zal promoveren.

42. Lxd7    Dg8  

 

Diagram 10

Stelling na 42. ... Dg8

Welke zet zou jij hier spelen?

42. ... Dxd7 43. Tc4+! Zwart verliest zijn dame.

43. ... Kd8 44. Dh8+ De8 45. Dxf6+ Kd7 46. Dh7+ De7 47. Tc7+

43. Tb7+!!  Kxb7

44. Lc8+!!

Diagram 11

Stelling na 44. Lc8

 

De ene prachtzet na de andere!

44. ...     Ka8

45. Dxg8

Wit staat meer dan gewonnen.

45. ...     Txf5

 

Diagram 12

Stelling na 45. ... Txf5

46. Dd8

 

46. De8! Tb1+ 47. Kh2 Tf2 48. Lf5+ Ka7 49. Da4+ Kb8

50. Da6 Tbb2 51. Dxd6+ Kb7 52. Dc6+ Ka7 53. Lxe4+-
Zwart ploetert nog een poosje door maar legt zich dan bij de droeve feiten neer.

46. ...     Txd5

47. Dd7

47. De8! Tb1+ 48. Kh2 Te5 49. Dc6+ enz.

47. ...     Tb1+

48.Kh2      Td2

49. Dc6+     Kb8

50. Dxe4

Diagram 13

Stelling na 50. Dxe4

 

50. De8

50. ...     Tbb2

51. Le6     Kc7

52. Dc4+    Kb6

53. Ld5     g4

54. hxg4     Tf2

55. Dc6+     Ka7

56. Dc7+

Zwart loopt mat.

Na deze 27ste rondewas de situatie aan kop 1 en 2 Mason en Steinitz met Winawer op de 3de plaats. Na de 34ste en laatste ronde is de eindstand 1 en 2. Steinitz en Winawer 24 punten, 3. Mason 23 punten. Voor alle drie een prachtig resultaat.

1-0